PCOS: wat is het en wat kun je eraan doen?
Onregelmatige menstruaties, acne die maar blijft terugkomen, meer haargroei in het gezicht, moeite met je gewicht of een kinderwens die niet vanzelf gaat. Het kunnen allemaal losse klachten lijken, maar soms ligt er één onderliggende hormonale aandoening aan ten grondslag: PCOS.
PCOS staat voor Polycysteus Ovarium Syndroom en is een complexe hormonale en metabole aandoening. Inmiddels weten we dat PCOS veel verder gaat dan alleen de eierstokken. Hormonen, stofwisseling en andere systemen in het lichaam kunnen allemaal een rol spelen. Daarom wordt internationaal sinds 2026 ook de nieuwe naam PMOS – Polyendocrine Metabolic Ovarian Syndrome gebruikt.
En juist omdat PCOS zoveel verschillende kanten heeft, kunnen de klachten van persoon tot persoon enorm verschillen.
Wat is PCOS precies?
Bij PCOS is de hormonale balans verstoord. Een belangrijk kenmerk kan een verhoogde werking of hoeveelheid van androgenen zijn: hormonen die vaak als ‘mannelijke hormonen’ worden omschreven, maar die ook van nature in het vrouwelijke lichaam voorkomen.
Daarnaast kan de eisprong minder regelmatig plaatsvinden of soms langere tijd uitblijven. Ook insulineresistentie speelt bij veel vrouwen met PCOS een rol. Dat betekent dat het lichaam minder gevoelig reageert op insuline, het hormoon dat helpt om glucose uit het bloed op te nemen. Insulineresistentie wordt gezien als een belangrijke factor binnen PCOS, maar is niet bij iedereen hetzelfde aanwezig.
De naam PCOS kan trouwens wat verwarrend zijn. Je hoeft namelijk geen ‘cysten’ op je eierstokken te hebben om PCOS te hebben.
Hoe herken je PCOS?
PCOS kan zich op allerlei manieren uiten. Sommige vrouwen hebben verschillende duidelijke symptomen, terwijl anderen jarenlang rondlopen met klachten zonder te weten dat PCOS erachter zit.
Klachten die kunnen voorkomen zijn bijvoorbeeld:
- een onregelmatige of uitblijvende menstruatie;
- minder vaak of niet ovuleren;
- acne of een onrustige huid;
- overmatige haargroei, bijvoorbeeld op gezicht, borst of buik;
- dunner wordend haar of haaruitval op het hoofd;
- moeite om zwanger te worden;
- gewichtstoename of moeite met gewichtsregulatie;
- metabole problemen, waaronder een verhoogd risico op een verstoorde glucoseregulatie.
Daarnaast wordt tegenwoordig veel meer aandacht besteed aan de bredere gevolgen van PCOS. Zo kunnen onder andere mentale gezondheid, slaap en cardiometabole gezondheid aandacht nodig hebben.
Niet iedereen met PCOS heeft overigens overgewicht. Ook vrouwen met een gezond of laag lichaamsgewicht kunnen PCOS hebben.
PCOS en je huid: wat hebben die met elkaar te maken?
Hier wordt het vanuit mijn vakgebied natuurlijk extra interessant.
Je huid staat namelijk niet los van wat er in je lichaam gebeurt. Hormonen kunnen rechtstreeks invloed hebben op onder andere de talgproductie en daarmee op het ontstaan van acne.
Een verhoogde invloed van androgenen kan ervoor zorgen dat de talgklieren actiever worden. De huid kan vetter worden, poriën kunnen gemakkelijker verstopt raken en ontstekingen kunnen ontstaan.
Bij hormonale acne zien we onzuiverheden bijvoorbeeld regelmatig rondom de kin en kaaklijn. De klachten kunnen hardnekkig zijn en steeds opnieuw terugkomen.
En dan kun je aan de buitenkant blijven reinigen, exfoliëren en behandelen, maar wanneer er een hormonale factor meespeelt, vertelt die acne eigenlijk een groter verhaal.
Dat betekent niet dat huidbehandelingen niets kunnen betekenen. Integendeel. Maar het betekent wél dat ik het belangrijk vind om verder te kijken dan alleen die ene puist die op dat moment zichtbaar is.
Hoe wordt PCOS vastgesteld?
Heb je het vermoeden dat je PCOS hebt? Dan is het belangrijk om hiermee naar je huisarts te gaan. Een schoonheidsspecialist of orthomoleculair therapeut stelt geen diagnose PCOS.
De diagnose wordt gesteld op basis van verschillende kenmerken en nadat andere mogelijke oorzaken van de klachten zijn uitgesloten. Daarbij kan onder andere gekeken worden naar de menstruatie en ovulatie, tekenen of bloedwaarden van verhoogde androgenen en kenmerken van de eierstokken.
Bij volwassenen kan tegenwoordig in bepaalde situaties ook het AMH-gehalte als alternatief voor een echo worden gebruikt. Eén losse test is echter niet voldoende om zelf vast te stellen dat je PCOS hebt.
Heb je bijvoorbeeld al langere tijd een zeer onregelmatige cyclus in combinatie met hardnekkige acne en meer gezichtsbeharing? Dan kan het dus zeker verstandig zijn om dit eens met je huisarts te bespreken.
Kun je PCOS genezen?
PCOS is een chronische aandoening. Er bestaat dus niet één behandeling waarmee PCOS simpelweg wordt ‘opgelost’.
Wel kunnen klachten vaak worden verminderd en kunnen gezondheidsrisico’s worden aangepakt. Welke aanpak passend is, hangt sterk af van jouw klachten, gezondheid en wensen. Iemand die vooral last heeft van acne heeft immers andere behoeften dan iemand bij wie een kinderwens centraal staat.
De internationale richtlijn benadrukt daarom ook persoonlijke, multidisciplinaire zorg en gezamenlijke besluitvorming.
Wat kun je zelf doen bij PCOS?
Leefstijl is een belangrijk onderdeel van de behandeling van PCOS. Daarbij wil ik meteen een belangrijk misverstand uit de wereld helpen: dit betekent níét simpelweg dat iedereen met PCOS moet afvallen.
Een gezonde leefstijl heeft ook voordelen wanneer je gewicht helemaal niet verandert. De internationale richtlijn adviseert aandacht voor gezonde voeding, beweging en algemene gezondheid voor iedereen met PCOS.
Denk daarbij aan voldoende en gevarieerd eten, regelmatige beweging, voldoende slaap en herstel en aandacht voor stress en mentale gezondheid.
Er bestaat bovendien niet één magisch ‘PCOS-dieet’ dat voor iedereen werkt.
Juist omdat PCOS zich bij iedereen anders kan uiten, vind ik een persoonlijke benadering veel interessanter dan een lijst met producten die je zogenaamd nooit meer zou mogen eten.
En supplementen dan?
Ook supplementen worden veel genoemd bij PCOS. Online kom je allerlei adviezen tegen over vitamines, mineralen en andere supplementen die je hormonen zouden ‘balanceren’.
Daar zou ik voorzichtig mee omgaan.
Een supplement is niet automatisch nodig omdat je PCOS hebt. Wat zinvol is, hangt onder andere af van je voedingspatroon, eventuele tekorten, medicatie, klachten en persoonlijke situatie.
Als orthomoleculair therapeut kijk ik daarom liever naar waar jouw lichaam behoefte aan heeft, in plaats van standaard een kast vol supplementen te adviseren.
En gebruik je medicatie, ben je zwanger of heb je een zwangerschapswens? Bespreek supplementen dan altijd met een daarvoor bevoegde zorgverlener.
Wat kan ik bij Forever Jong betekenen voor een huid met PCOS?
PCOS zelf behandel ik niet in de salon. Wat ik wél kan doen, is je huid ondersteunen wanneer hormonale veranderingen zich daar zichtbaar uiten.
Bijvoorbeeld wanneer je last hebt van hardnekkige onzuiverheden, acne, ontstekingen, pigmentvlekjes na puistjes of een huid die uit balans blijft.
Binnen mijn Forever Jong DermaSoul Method™ kijk ik daarom verder dan alleen naar wat ik op dat moment aan de buitenkant zie.
Met de OBSERV 520x kan ik je huid uitgebreid analyseren. Vervolgens kijken we naar de conditie van je huid, je huidbarrière, producten en behandelingen, maar waar relevant ook naar factoren zoals voeding, leefstijl, stress en hormonen.
Daaruit ontstaat een persoonlijk plan.
Soms betekent huidverbetering namelijk dat we actief kunnen behandelen. Soms moet een huid juist eerst rustiger en sterker worden. En soms is mijn belangrijkste advies om bepaalde klachten eerst met je huisarts of een andere zorgverlener te bespreken.
Eerst begrijpen wat er speelt. Daarna bepalen wat jouw huid nodig heeft.
Wanneer is het verstandig om naar de huisarts te gaan?
Wanneer je menstruaties langdurig zeer onregelmatig zijn of uitblijven, je duidelijke tekenen van verhoogde androgenen hebt, je moeite hebt om zwanger te worden of meerdere symptomen herkent die bij PCOS kunnen passen, is het verstandig om dit medisch te laten onderzoeken.
Een tijdige diagnose is niet alleen belangrijk vanwege klachten die je nú ervaart. PCOS kan namelijk ook samenhangen met gezondheidsrisico’s op langere termijn, waardoor passende medische controles belangrijk kunnen zijn.
Jouw huid vertelt soms meer dan je denkt
Acne is niet altijd simpelweg een kwestie van de verkeerde crème gebruiken. Een huid die steeds opnieuw uit balans raakt, kan aanleiding zijn om verder te kijken.
En dat is precies waar ik bij Forever Jong in geloof.
Niet alleen een symptoom behandelen, maar nieuwsgierig blijven naar waarom jouw huid doet wat ze doet. De huid, hormonen, voeding, leefstijl en herstel kunnen met elkaar verbonden zijn.
Heb jij PCOS en merk je dit ook aan je huid? Of blijf je last houden van onzuiverheden en wil je graag weten wat jouw huid nodig heeft?
Je bent van harte welkom bij Forever Jong. Samen kijken we naar jouw huid en naar een aanpak die bij jóú past. 🤍
Voor de medische delen heb ik de internationale evidence-based PCOS/PMOS-richtlijn als basis gebruikt. De richtlijn benadrukt onder andere dat PCOS breder is dan alleen een reproductieve aandoening en dat leefstijl, metabole gezondheid, mentale gezondheid en individuele behandeling allemaal aandacht verdienen.